Wilczkowski Zygmunt
Biografia
Wilczkowski Zygmunt (ur. 12 sierpnia 1877 w Skierniewicach, zm. 22 listopada 1964 w Katowicach) był polskim aktorem i reżyserem teatralnym, organizatorem ruchu teatralnego.
Był synem Wacława Michała Wilczkowskiego (23 września 1845–18 grudnia 1892) i Sabiny z d. Szlegel. Jego żoną była Helena z d. Piotrowska, aktorka.
Po skończeniu gimnazjum uczęszczał w 1897–1899 do konserwatorium w Kijowie. W 1899 został powołany do wojska; debiutował w Siedlcach w rosyjskim teatrze wojskowym i występował w nim do 1901.
W 1904 powołany został na front, walczył na Dalekim Wschodzie. W 1916 znów powołany do wojska, do 1917 brał udział w walkach w okolicach Bobrujska, Charkowa i Kurska.
Debiutował w rosyjskim teatrze wojskowym i przez wiele lat działał w wojskowym ruchu teatralnym jako aktor i reżyser. W 1902–1903 brał udział w amatorskich polskich przedstawieniach w Kijowie.
W 1906–1911 występował w różnych teatrach polskich w Kijowie; w sezonach 1906/1907 i 1907/1908 był członkiem Stałego Teatru Polskiego pod dyrekcją Władysława Kindlera. Następnie w sezonach 1908/1909, 1909/1910 oraz 1910/1911 występował w teatrze pod patronatem Kijowskiego Towarzystwa Miłośników Sztuki. W 1911 Zygmunt Wilczkowski opracował i wystawił dwie sztuki na scenie Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego.
W 1907 występował w Warszawie w teatrze Bagatela. W listopadzie 1917 wrócił do Kijowa. Zorganizował tam Frontowy Teatr Polski. W 1919 występował tam w Młodym Teatrze Polskim, a w 1920–1922 był kierownikiem, reżyserem i aktorem Państwowego Robotniczego Teatru Polskiego w Kijowie. Ten okres swej działalności teatralnej Zygmunt Wilczkowski udokumentował w spisanych własnoręcznie wspomnieniach pt Kartki z życia i rozwoju Teatru Polskiego w Kijowie 1905-1922.
W 1923 wrócił do kraju i występował w sezonie 1923/24 w Teatrze Polskim w Warszawie, w sezonie 1924/25 w Teatrze im. Wojciecha Bogusławskiego w Warszawie, w 1925–27 w Teatrze Miejskim w Łodzi, w sezonie 1927/28 w Teatrze Miejskim w Lublinie. W sezonie 1929/30 prowadził teatr Rewia w Wilnie. W sezonie 1930/31 występował w Teatrze im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach, w sezonie 1931/32 tamże w teatrze Rewia. W 1932 utworzył teatr dla dzieci Uśmiech Dziecka; do 1934 objechał z nim ponad trzysta miejscowości woj. krakowskiego, kieleckiego, lwowskiego. W 1934–39 występował w Teatrze Miejskim we Lwowie, w 1944–45 w tamtejszym Teatrze Polskim.
W sierpniu 1945 razem z zespołem lwowskim przeniósł się do Katowic, gdzie występował w Teatrze Śląskim im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach do końca życia i tam 23 września 1950 obchodził jubileusz pięćdziesięciolecia pracy grając rolę Hilarego w sztuce Salon pani Klementyny.
Pod koniec swej pracy zawodowej Zygmunt Wilczkowski występował m.in. w sztuce Leona Kruczkowskiego Śmierć Gubernatora (sezon teatralny 1960/1961) oraz Bertolda Brechta Matka Courage i jej dzieci (sezon teatralny 1963/1964). We wrześniu 1964 – świętował sześćdziesięciopięciolecie pracy. W 1964 otrzymał rentę.